Aylık arşivler: Kasım 2007

Mariner 10 Uzay Aracı

Published / by Uğur Özşahin / Leave a Comment

Mariner 10 uzay aracı nerden çıktı şimdi, okuduğum bölüm (Astronomi) icabı ödev olarak yapmış olduğum bir çeviri aslında kendileri. Ayrıca bu çevirinin okulda kendi başına çok fazla bir işe yaramayacağını düşündüğümden burada paylaşmayı uygun gördüm. Açıkçası bu tip çalışma ve yazıların olabildiğince daha fazla insana ulaştırılması gerektiğine inanıyorum. Özellikle dil konusunda sıkıntı çeken arkadaşlara faydasının dokunacağını umuyorum. Ayrıca daha önceki araştırmalarım sonucunda bu tip uzay araçları hakkında çok fazla türkçe kaynak bulunamadığı kanaatine vardım ve kendimce katkıda bulunmak için bir girişimde bulunmam gerektiğini hissettim. Mariner 10 her ne kadar oldukça eski bir uzay aracı olsa da teknolojisinin bizim için çok eski olduğu söylenemez. Dolayısı ile gerek tarihi açıdan, gerekse teknolojik açıdan paylaşmaya değer olduğunu düşünüyorum.

Mariner 10

Orjinal Dil : Nasa – Mariner 10

Fırlatma Tarihi / Zamanı :  1973-11-03 05:45:00 UTC
Fırlatma Aracı : Atlas-Centaur
Fırlatma Yeri : Cape Canaveral, United States (Amerika)
Mariner 10 Yörünge Ağırlığı : 473,9 kg

Diğer İsimleri

  • Mariner Venüs / Merkür 73
  • Mariner J
  • 06919
AÇIKLAMA

Mariner 10 mariner serisinin 7. başarılı fırlatılan uydusudur. Ayrıca Merkür’e Venüs’ün yerçekimsel etkisi yardımı ile ulaşan ilk uzay aracıdır. Görevi Venüs ve Merkür’ü ziyaret etmekti. Ayrıca 2003 yılına kadar Merkür’ü ziyaret eden ilk uzay aracıdır. Mariner 10 uzay aracı üç kere yaptığı Güneş merkezli (doğudan batıya doğru devinimi) yörüngedeki Merkür uçuşu sırasında gezegenden veri ve görüntü aktarımı yapmıştır. Öncelikli bilimsel amacı Merkür’ün çevresi, atmosferi, yüzeyi ve gövdesinin karakteristiğinin araştırılmasıdır. Benzer araştırmaları Venüs içinde yapmıştır. İkincil amacı ise gezegenler arası ortamda deney gerçekleştirmek ve çift gezegen yerçekimi ilişkisi ile ilgili araştırma yapmaktır.

Uzay Aracı ve Alt Sistemler

Uzay aracının yapısı sekiz cepheli sahte magnezyum çatı ile birlikte sekiz elektronik bölmeden oluşmaktadır. Köşegen uzunluğu 1,39 m olup derinliği 0,457 m dir. Üzerine eklenmiş her biri 2,69 m uzunluğunda 0,97 m genişliğinde iki güneş paneli bulunmaktadır. Bu paneller yüzeylerinde 5,1 sq m ‘yi destekleyen güneş pillerini barındırırlar. Uzay aracında düşük kazançlı antenin 3,7 m üzerinden, sıcaklık kalkanının altına, karşıdan karşıya ölçülen 8,0 m ’lik güneş panelleri yerleştirilmiştir. 2 derecelik serbestlikle birlikte tarama yüzeyi Güneşe dönük olmayan yüzünün üzerine monte edilmiştir. 8 kenarlı gövde de 5,8 m uzunluğunda menteşeli bir manyetometre vardır. Toplam fırlatılış kütlesi 502,9 kg ’dır. Bunun 29 kg ’ı itici kuvvet ve durum kontrol gazıdır. Üzerindeki aletlerin toplam kütlesi ise 79,4 kg idi.

Roket motoru 222-N sıvı monopropellant hidrazin motor küresel itici kuvvet tankının altına yerleşmiş ve çantanın merkezine monte edilmiştir. Meme güneş kalkanı boyunca dışarı çıkmıştır. Üç çiftin iki seti dikey nitrojen gaz püskürtmesi Güneş panellerinin ucuna takılıdır. Uzay aracını dengelemek için aracın üstünde üç balta vardır. Komut ve kontrol sorumluluğu, yer komutları ve 512 kelimelik bellek ile birlikte uzay aracının bilgisayarına aittir.

Mariner 10 motor sürücülü yüksek kazançlı bir çanak antende taşımaktadır. Mariner 10 1,37 m çaplı aliminyum petek disk parabolik yansıtıcı da taşımaktadır. Uzay aracının Güneş’e bakan yüzünün tersine ve 2,85 m ‘lik gürültü uzanımının sonuna düşük kazançlı ve çok yönlü bir anten yerleştirilmiştir. Uzay aracına saniyede en fazla 117,6 kilobit değerinde, S- ve X- Bant frekanslarında veri iletilebilirdi. Canopus yıldız takipçisi ve Güneş panelleri ile birlikte Güneş sensörleri, sekiz kenarlı uydunun üstündeki halka yapının üstüne yerleştirilmiştir.

Uzay aracının içerisindeki yalıtım alt ve üstte çok katmanlı termal örtü ile sağlanmıştır. Uzay aracının fırlatmadan sonraki Güneş’e bakan yüzünün korunumu için bu yüze Güneş kalkanı yerleştirilmiştir. Sekiz elektronik bölmenin beş kenarı panjurlu pencerelidir. Böylece uzay aracı içerisindeki sıcaklığın kontrolüne yardımcı olur. Uzay aracındaki cihazlar Merkür ve Venüs’ün atmosferik, yüzey ve fiziksel karakteristiklerinin ölçümünü yapmışlardır. Deneylere televizyon fotoğrafçılığı, manyetik alan, plazma, kızılötesi radyometri, morötesi spektroskopi ve radyo bilimi dedektörleri dahildir. Deneysel X- Bant ve yüksek frekans vericisi ilk kez bu uzay aracında yer almıştır.

    Görev Profili

Mariner 10 (bilinen adı ile Mariner Venüs Merkür 1973) fırlatma yörüngesine yaklaşık olarak 25 dakikada yerleştirilmiştir. Sonra Güneş civarındaki Venüs yörünge rotasına yerleştirilmiştir. Aracın Güneş’e bakan yüzeyindeki elektrostatik çözümleyicinin koruyucu kapağı görev sonlanana kadar açılamamıştır ve bu cihazlar elektronik çözümleme tarayıcının parçası ve elektron spektrometre deneyi için kullanılamamıştır. Televizyon kameralarının ısıtıcılarının başarısız oldukları anlaşılmış böylelikle düşük sıcaklık önleyicilerinin solundaki optiklerin zarar gördükleri ortaya çıkmıştır.

Yörünge düzeltme manevrası fırlatmadan 10 gün sonra yapılmıştır. Bu manevranın hemen ardından yıldız takipçisi kilitlenmiştir. Canopus güvenli protokol kurtarması otomatikleşmiştir. Fakat problem görevin başından sonuna kadar boyaya karşı çıkmasıdır. Aracın dahili bilgisayarı deneyimli bir şekilde programlanmadığından bazen tekrar kurulmuştur. Alt sistemler ve saat ayarı tekrar konfigüre edilmiştir. Yüksek kazançlı antende yolculuk süresince periyodik problemler meydana gelmiştir. Mariner 10 1974 Ocak ‘ında Kohoutek kuyruklu yıldızının morötesi gözlemini yapmıştır. 21 Ocakta ise orta rota düzeltmesi yapılmıştır. Uzay aracı 5 Ocak 1974’ te saat 17:01 UT de Venüs’e 5768 km mesafeden ilk dönüşünü gerçekleştirmiştir. Böylece ilk kez bir uzay aracı bir gezegenin yerçekiminin de yardımı ile bir diğer gezegene ulaşmıştır. Merkür yolu üzerinde giderken ikinci kez kural dışı durum kontrolü meydana gelmiş ve durum kontrol gazı kullanılmıştır. Uzay aracının doğusundaki noktadan itibaren dahil olan güneş çizgisi üzerindeki manevrada bazı yeni prosedürler kullanılmıştır.

Mariner 10 Merkür yörüngesi üzerinden çapraz geçişini, yüzeyden 704 km uzaklıktan 29 Mart 1974 günü saat 20:46 UT de yapmıştır. Merkür ile ikinci karşılaşma 21 Eylül 1974 günü 48,069 km yükseklikte meydana gelmiş ve daha fazla fotoğraf alınmıştır. Maalesef aydınlık yarımküre ilk karşılaşma ile hemen hemen aynıdır. Böylelikle gezegenin büyük bölümü resimlenememiştir. Merkür ile üçüncü karşılaşma 16 Mart 1975 tarihinde yüzeyden 327 km yükseklikte meydana gelmiş ve bununla birlikte 300 karelik fotoğraf alınmış ayrıca manyetik alan ölçümleri yapılmıştır. Teknik testler 24 Mart 1975 ‘e kadar devam etmiş, durum kontrol gazı tükenmiş ve uzay aracının görevine son verilmiştir.

Mariner 10 un sonuçları Venüs atmosferinde Hedley Tipi bir sirkülasyon olduğunu gösterdi ve Venüs’ün düşük bir manyetik alanı olduğunu Ayrıca iyonosferin Güneş rüzgarları ile etkileşerek bir yay şoku oluşturduğunu ortaya koydu. Merkür ‘de atmosferin olmayışı ve kraterlerin varlığı doğrulanmıştır. Ay yüzeyi gibi olduğu resimlerde gözlenmiştir. Merkür ’ün küçük manyetik alana ve nispeten büyük demirce zengin bir çekirdeğe sahip olduğu ortaya çıkmıştır.Mariner serisinin (Mariner 1’den 10’ a kadar) araştırma, geliştirme, fırlatma süresince maliyeti yaklaşık olarak 554 milyon $ dır. Tek başına Mariner 10 görevinin maliyeti ise kabaca 100 milyon $ dır.

Kaynak : Nasa – Mariner 10

Facebook İçin Çince İsimler Uygulaması

Published / by Uğur Özşahin / Leave a Comment

    Facebook furyasından haberi olmayan pek yok sanırım. 1-2 haftadır bende sıklıkla takılıyorum bu platforma. Açıkçası biz Türkler tarafından çok tutulması, anladığım kadarı ile birçok programcı arkadaşı facebook’un gelişimine katkıda bulunan uygulamalar geliştirmiye itmiş. Yakın zamanda bende onların arasına katıldım ve bir uygulamada ben geliştirdim. Yazmış olduğum uygulamanın çok fazla şişirilecek bir tarafı yok. Sadece tanıtım ve eğlence amaçlı yazdığım bir uygulama oldu zaten.

    Yazmış olduğum uygulamanın adı "Çince İsimler". Çok fazla tutulurmu bilmem ama uygulamayı facebook profilinize eklediğinizde isminizin çince karşılığına ve türkçe anlamına ulaşabiliyorsunuz. Öyle zaman öldürmek, hem de facebook’a takılma amacımın ilk meyvelerini almak adına geliştirdiğim bir uygulama idi. Yani daha çok Facebook ta Application geliştirmenin nasıl birşey olduğunu merak ettiğim için geliştirdim "Çince İsimler" uygulamasını. Daha kompleks uygulamalar için biraz daha zamanımın olduğunu söylemeliyim. İlk uygulamam ile Facebook uygulamaları geliştirmenin çok zor olmadığını keşfetmiş bulunuyorum. Ancak sadece zamana ihtiyaç var. Özellikle ara sınavların yaklaştığı bu dönemde ilgimi derslere vermem gerektiğinden bu tip yazılımsal etkinliklere ayırabilecek pek zamanım olmayacak.

        Çince İsimler uygulaması şu an için 1700 kadar türkçe ismin çince karşılığını, 8000 kadar isminde anlamını içerisinde barındıyor. Yani arada bir dengesizlik olduğu ortada. Bu arayı kapatmak için fırsat bulabilirmiyim yada böyle bir şey mümkün müdür bilmiyorum. Ancak 1700 çince isim arasında daha çok popüler isimlerin olduğu düşünülecek olursa, herşeye rağmen bir çok kişinin bu uygulamadan yararlanabileceğini umuyorum.

    Özellikle ara sınavlar bittikten sonra uygulamayı bir sonraki adıma taşımayı planlıyorum. Fakat bir sonraki adımda neler olabileceği konusunu kafamda tam anlamı ile tasarlamış sayılmam. Yani anlayacağınız bunuda zaman gösterecek.

    Çince İsimler uygulamasını PHP yardımı ile geliştirdiğim ve bu dili öğrenmeye yeni başladığım içinde düşündüklerimi yeterince hızlı bir şekilde gerçekleştiremiyorum. En kısa zamanda şu PHP yi iyice öğrenip çok daha işlevsel uygulamalar geliştirebilmeyi umuyorum. Böyle olması gerektiğini düşünüyorum, çünkü Facebook u birçok webmaster ve yazılımcı için aslında hem bir eğlence mekanı, hem de kendini gösterebilme fırsatı yakaladığı bir platform olarak görüyorum. Böyle olmasının daha çok son kullanıcılar açısından bir kazanç olduğu da ortada. Sizi gidi son kullanıcılar sizi. Kendimi daha fazla bir b*k sanmadan konunun sonuna gelmek en iyisi olacak galiba.

    Geliştirmiş olduğum uygulamayı eğer facebook ta bir üyeliğiniz var ise aşağıdaki linke tıklayarak profilinize ekleyebilirsiniz.

Not: Bu arada uygulama oluşturmuş olduğunuz profilin ismine göre çalışmakta. Dolayısıyla eğer yanlış bir isim yada nick, rumuz benzeri bir ifade girmişseniz uygulamanın görevini yapması olanaksız hale gelecektir.

    Uygulama hakkında sorusu olan arkadaşlar bana buradan ulaşabilirler. Ayrıca uygulamanın adınıda değiştirebilirim. "Çince İsimler" den daha yaratıcı bir isim bulmayı ümit ediyorum. Bu konuda da fikir sahibi olanlarınız varsa seve seve düşüncelerinizi öğrenmeye hazırım. Ayrıca daha çabuk yayılması maksatı ile arkadaşlarınızı da uygulama üzerinden davet edebilirsiniz.

WordPress Kod Renklendirici (CodeColorer)

Published / by Uğur Özşahin / Leave a Comment

    Coder arkadaşların, ilgisini çekeceğini düşündüğüm bir wordpress eklentisinin, geliştiricisine ait ingilizce makalenin çevirisini yaptım geçtiğimiz günlerde. Eklentiyi başarılı bulduğumu ve özellikle dil desteğinin inanılmaz olduğunu söylemeliyim. Eklenti ile onlarca dil için renklendirme avantajına sahip oluyorsunuz. Ayrıca renklendirmeleri özelleştirebilme hususunda da çok büyük kolaylık sağlıyor. Blogunuza yapılan yorumlar içinde kod renklendirme seçeneği sunması ise çok hoş bir özellik. Yazının orjinaline şuradan, yapmış olduğum çeviriye ise kişisel güncem olan buradan ulaşabilirsiniz.

    Çevirinin içerisinde eklentinin kurulumu, kullanımı, desteklenen yazılım dilleri, düzenlemeler ve sık sorulan sorular ile cevaplarını bulabilirsiniz. Aslında çeviriyi kişisel güncem yerine, buraya yapsam daha doğru olacaktı. Çünkü teknik konulara daha çok burada yer vermeyi düşünüyordum. Neyse buradaki yazımı da fazla kişiselleştirmeden duyurumuzu yapmış olalım. Umarım wordpress blogunuz için yararlı bir eklenti olur.

    Eklentiyi hemen indirip denemek istiyorsanız buraya tıklayarak download edebilirsiniz.